Climate Change

Cá mập săn mồi khổng lồ thời khủng long

Những hóa thạch "được bảo quản đặc biệt tốt" của một loài cá mập cùng thời khủng long cuối cùng tiết lộ diện mạo của kẻ săn mồi này

Cá mập săn mồi khổng lồ thời khủng long
Dịch từ Livescience
Đăng ngày:

Những hóa thạch “được bảo quản đặc biệt tốt” của một loài cá mập cổ đại sống cùng thời với khủng long cuối cùng đã tiết lộ diện mạo của kẻ săn mồi này — và lý do tại sao nó có thể đã tuyệt chủng.

Ảnh chụp hóa thạch cá mập; góc nhìn toàn bộ thân cá. (Ảnh: Vullo et al / Kỷ yếu B)

Hóa thạch hoàn chỉnh từ một con cá mập khổng lồ sống cùng thời với khủng long tiết lộ thông tin quan trọng về loài săn mồi bí ẩn này — bao gồm cả việc nó là họ hàng cổ xưa của cá mập trắng lớn.

Loài cá mập thuộc chi Ptychodus này được phát hiện lần đầu tiên vào giữa thế kỷ 18. Các mô tả về chi này phần lớn dựa trên răng của chúng – có thể dài gần 22 inch (55 cm) và rộng 18 inch (45 cm), thích nghi để nghiền nát vỏ sò – được tìm thấy trong nhiều trầm tích biển có niên đại tới Kỷ Phấn Trắng (145 triệu đến 66 triệu năm trước).

Không thể kiểm tra một mẫu vật còn nguyên vẹn, các nhà nghiên cứu đã tranh luận gay gắt về hình dạng cơ thể của con cá mập này — cho đến thời điểm hiện tại.

“Việc phát hiện ra các mẫu vật Ptychodus hoàn chỉnh thực sự thú vị, bởi nó giải quyết một trong những bí ẩn nổi bật nhất trong cổ sinh vật học động vật có xương sống,” tác giả chính Romain Vullo, một nhà nghiên cứu tại Géosciences Rennes, chia sẻ với Live Science.

Trong một nghiên cứu được công bố hôm thứ Tư (24 tháng 4) trên tạp chí Kỷ yếu của Hiệp hội Hoàng gia B: Khoa học Sinh học, các nhà nghiên cứu đã mô tả hóa thạch hoàn chỉnh của loài cá mập được phát hiện trong các mỏ đá vôi ở Nuevo León, phía đông bắc Mexico. Phác thảo cơ thể của cá mập vẫn được bảo tồn hoàn toàn, và hình dạng cơ thể cho thấy nó săn rùa biển – điều này có thể giải thích sự tuyệt chủng của nó khoảng 76 triệu năm trước, bởi nó phải cạnh tranh với các loài động vật khác cũng ăn cùng loại con mồi.

Ảnh chụp hóa thạch. Hóa thạch được bảo quản đặc biệt tốt khai quật tại một mỏ đá vôi ở phía đông bắc Mexico. (Ảnh: Vullo et al / Kỷ yếu B)
Ảnh chụp hóa thạch. Hóa thạch được bảo quản đặc biệt tốt khai quật tại một mỏ đá vôi ở phía đông bắc Mexico. (Ảnh: Vullo et al / Kỷ yếu B)

Các mẫu vật cho thấy sự bảo quản tinh tế bởi chúng được lắng đọng trong một khu vực yên tĩnh, không có động vật ăn xác thối. Xác chết của động vật được chôn vùi nhanh chóng, trước khi bị phân hủy hoàn toàn.” Vullo nói.

Phân tích hóa thạch cho thấy loài săn mồi lớn này thuộc nhóm cá mập thu (Lamniformes), bao gồm cá mập trắng lớn (Carcharodon carcharias), cá mập mako và cá mập hồi. Nó phát triển dài tới khoảng 33 feet (10 mét), và được biết đến với hàm răng khổng lồ chuyên nghiền thức ăn, không giống với răng của những loài cá mập mà chúng ta thấy ngày nay.

Hình minh họa hai con cá mập dưới nước đang ăn thịt một con ốc cúc (ammonit) và một con rùa biển. Các nhà khoa học tin rằng, loài cá mập bí ẩn này ăn những con ốc cúc lớn và rùa biển. (Ảnh: F. Spindler)

Trước đây, người ta tin rằng Ptychodus ăn các động vật không xương sống từ đáy biển – họ hàng cổ đại của trai và sò ngày nay. Nhưng những hóa thạch mới thách thức điều đó, tiết lộ rằng loài cá mập cổ đại này có hình dạng cơ thể thuôn gọn, cho thấy là nó một loài săn mồi tầng nước giữa (pelagic) bơi lội nhanh. “Các hóa thạch mới được phát hiện từ Mexico cho thấy Ptychodus trông giống như cá mập chuột (porbeagle shark) còn sống ngày nay,” Vullo nói, nhưng với “hàm răng nghiền độc đáo.”

Thông tin mới này đã khiến các nhà nghiên cứu tin rằng nó săn các con ốc cúc lớn — một loại giáp xác có vỏ cứng — và rùa biển.

“Ptychodus chiếm một vị trí sinh thái đặc biệt trong vùng biển cuối kỷ Phấn trắng,” Vullo nói, bởi vì nó là loài cá mập tầng nước giữa (pelagic) duy nhất được thích nghi để ăn những con mồi có vỏ cứng như rùa. Điều này có thể giải thích lý do tại sao nó đã chết khoảng 10 triệu năm trước sự kiện tuyệt chủng chấm dứt Kỷ Phấn Trắng. “Đến cuối kỷ Phấn trắng, những cá mập khổng lồ này có thể cạnh tranh trực tiếp với một số loài bò sát biển (thằn lằn mosasaur) nhắm vào cùng một con mồi,” ông nói.

Đánh giá

BÀI LIÊN QUAN